برخی اشتباهات رایج در استفاده از الگوسازی معادلات ساختاری

۱۹ بهمن ۱۳۹۱

به نام خدا. طی دو هفته گذشته به دلیل اینکه موعد دفاع برخی پایان نامه‌های کار‌شناسی ارشد و دکتری بود، مجدداً فرصتی شد که در نقش داور با فعالیت‌های تحقیقاتی دانشجویان در چند دانشگاه آشنایی بیشتری کنم. در برخی از این تحقیقات استفاده از روش معروف و رایج شده الگو سازی معادلات ساختاری به شدت به چشم می‌خورد، و البته تکرار اشتباهات رایجی که در چند سال گذشته بار‌ها با آن‌ها مواجه شده‌ام. در ادامه برخی از این اشتباهات و طریقه برخورد صحیح با آن‌ها را پیشنهاد می‌کنم:

استفاده از استدلال قیاسی در نظریه پردازی

۲۵ خرداد ۱۳۹۱

به نام خدا. امروزه در بسیاری از مقالات نظری و تحقیقاتی تجربی حوزه مدیریت با مقالاتی مواجه می‌شویم که با استفاده از استدلال‌های نظری قضایایی در آن‌ها تدوین شده است که ممکن است برای آزمون در تحقیقات تجربی آتی پیشنهاد شوند و یا در‌‌ همان تحقیق مورد آزمون قرار گیرند. در این یادداشت ابتدا قصد دارم توضیح دهم که طی این مسیر چگونه است. سپس در ادامه و به اختصار توضیح دهم که امروزه این روش چگونه مورد استفاده برخی محققان ایرانی برای تدوین نظریه‌های مبتنی بر منابع اسلامی قرار گرفته است. در ‌‌نهایت سوالاتی برای استفاده از این روش را مطرح کرده‌ام.
روش اکتشاف علم تجربی توسط اثبات گرایان (positivistic) در زمان دورتری در گذشته مبتنی بر روشهای صرفاً استقرایی (reduction) بوده است. اما به تدریج بسیاری از اثبات گرایان در روشهای تحقیق خود به استفاده از روش‌های قیاسی (deduction) روی آورده‌اند.

معرفت‌شناسی تفسیری و بومی سازی دانش مدیریت

۱ خرداد ۱۳۹۱

به نام خدا. در ادامه یادداشت قبلی، در این یادداشت به اختصار استراتژی های روش‌شناختی لازم برای بومی سازی دانش مدیریت از منظر معرفت‌شناسی تفسیری (Interpretivism) مورد بحث قرار می‌گیرد. در معرفت‌شناسی تفسیری، شناخت محقق از یک پدیده وابسته به وی و دیدگاه‌هایش می‌باشد. همچنین از زاویه این نوع معرفت‌شناسی، شناخت یک پدیده بدون شناخت زمینه (Context) آن ممکن نیست، و از اینرو پدیده‌های مشابه در زمینه‌های مختلف دارای ویژگی‌های متفاوتی می‌توانند باشند (گولدینگ، ۲۰۰۲)، که الزاماً دانش حاصله درباره آن‌ها را نمی‌توان به پدیده‌های مشابه دیگر تعمیم آماری داد (گر چه در این حوزه مفهومی با عنوان تعمیم یا تکرار پذیری نظری نیز طرح می‌شود). از اینرو معرفت‌شناسی تفسیری موجب نوعی از روش‌شناسی تحقیق در علم مدیریت شده است که در آن‌

بومی سازی نظریه‌های مدیریت؛ استفاده از رویکرد مفهوم نظریه

۲۶ ارديبهشت ۱۳۹۱

به نام خدا. قصد دارم تا در چند یادداشت برداشت‌هایی که از روش‌های بومی سازی نظریه‌های مدیریت دارم را توضیح دهم. در اینجا مراد از بومی سازی، متناسب سازی نظریه‌ها، برای توضیح بهتر پدیده‌ها مرتبط با زمینه (context) شکل گیری و وجودی پدیده مورد مطالعه است. ممکن است بومی سازی با تعاریف دیگری هم قابل بررسی باشند (به طور مثال، تاثیر گذاری بستر اجتماعی بر نحوه پیاده سازی و عملی کردن یک نظریه در عالم واقع یا تدوین نظریه‌ای بر اساس پیش فرض‌های جهان‌شناسی و معرفت‌شناسی متفاوت).
در اولین یادداشت خود در این زمینه، متدی برای بومی سازی بر اساس رویکرد وتن (۱۹۸۹) در قالب مفهوم «نظریه در مدیریت» را مورد استفاده قرار می‌دهم. وتن در مقاله کلاسیک خود نظریه را

سطح تجزیه و تحلیل؛ مسئله اصلی روایی در بسیاری از مقالات پژوهشی داخلی

۱ ارديبهشت ۱۳۹۱

به نام خدا. توجه به سطح تجزیه و تحلیل از نکات کلیدی در زمان نظریه‌پردازی و تجزیه و تحلیل داده‌ها است. شناخت سطح تجزیه و تحلیل بستگی زیادی به شناخت دقیق از ماهیت سازه‌های انتخاب شده در تحقیق دارد. سطح تجزیه و تحلیل به طور مثال می‌تواند در سطح فردی، گروهی، سازمانی و یا ملی باشد. محققی که رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی و رفتار فردی در شرایط خاصی را بررسی می‌کند سطح تجزیه و تحلیل فردی را انتخاب کرده است. بررسی رابطه بین اندازه تیم و میزان هماهنگی تیمی نیز تحقیقی با سطح تجزیه و تحلیل گروهی (تیمی) است. در دو مثال فوق سازه‌های موجود در هر رابطه هم جنس سطح تجزیه و تحلیل خود بودند. در یک تحقیق البته ممکن است رابطه بین دو سازه