بهنام خدا. ظرفیتهای جدید، عظیم و کمنظیری که طی ماههای اخیر از سوی مردم بروز یافته، فرصتی ارزشمند برای سیاستگذاران و مدیران بخشهای اقتصادی و اجتماعی کشور است. چالشهای تازه بهوجود آمده در نتیجه جنگ در کنار مسائل دیرینه اقتصادی و اجتماعی، بیش از هر زمان دیگری نیازمند بهرهگیری از توان جمعی، همیاری اجتماعی و مشارکت سازمانیافته مردمی است. به خصوص تغییراتی که در سیاست های اقتصادی مطرح شده است میتواند به طور جدّی از زاویه سهم سازمانهای مردمنهاد در این زمینه قابل بررسی باشد. این شرایط، اهمیت همکاری مؤثر با سازمانهای مردمنهاد و نهادهای نیکوکاری را بیش از پیش آشکار میکند. توجه نظاممند به این سرمایهی ملّی میتواند از جنبههای مختلف برای بخش دولتی و خصوصی اهمیت داشته باشد:
۱. نقش دولت و تقویت نهادهای مردمی
دولت با مجموعهای از مسائل پیچیده در حوزههای زنان، جوانان، کودکان و آسیبهای اجتماعی روبهروست؛ مسائلی که در مناطق محروم شدت بیشتری دارند و شرایط کنونی نیز بر پیچیدگی آنها افزوده است. تکیه بر ظرفیتهای مردمی و تقویت همکاری با نهادهای مدنی میتواند بخشی از خلأهای کارکردی را پوشش دهد و حتی زمینه شکلگیری سازمانهای مردمنهاد تازه و توانمند را فراهم سازد. علاوه بر این، تقویت نهادهای مدنی فرصتی است برای تمرین شیوههای نوین همکاری اجتماعی و تقویت انسجام و تابآوری ملّی در جهت کمک به حل مسائل اساسی کشور، کاهش و تا حدّ امکان ترمیم شکافها و شکلدهی به زیربناهای پایدار توسعه در کشور.
۲. فایده برای بنگاه های اقتصادی و ارزشآفرینی اجتماعی
بسیاری از صنایع و شرکتها، با وجود محدودیتها، هنوز ظرفیت تخصیص منابع انسانی و مالی حداقلی برای ایفای نقش اجتماعی خود را دارند. همکاری با سازمانهای مردمنهاد و نیکوکاری در سطح جهانی نیز بهعنوان بخشی از مسئولیت اجتماعی شرکتها اهمیت یافته است. تقویت این نوع همکاری و حمایت از سازمانهای مردم نهاد نهتنها امکان مشارکت مؤثر، تخصّصیتر و موضوع محورتر این بنگاهها را در بهبود شرایط جامعه از زاویه مسئولیتهای اجتماعی و مدنی آنها را فراهم میکند، بلکه برای خود آن بنگاهها هم از زوایای مختلفی مفید است. چنین مشارکتی دو اثر مهم دارد:
- اثر بیرونی: شرکتها میتوانند در کنار مردم و نهادهای مدنی، علاوه بر ایفای سهمی اصیل که در کاهش آسیبهای اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی در کل جامعه میتوانند داشته باشند، بر خوشنامی خود از بابت توجه به مسایل اجتماعی در شرایط کنونی بیفزایند.
-اثر درونی: حضور و مشارکت کارکنان این سازمانها در فعالیتهایی داوطلبانه، بهویژه در شرایط سخت اجتماعی، میتواند روحیه آن کارکنان را در کنار فعالیتهای شغلی خود تقویت کرده و حس معنا، همبستگی و مسئولیتپذیری را افزایش دهد. این نوع اقدامات بنا به تجارب و مشاهدات قبلی در بسیاری از شرکتها به بهبود سلامت روان کارکنان و تقویت هویت سازمانی تا حدّ قابل توجهی کمک کرده است.
شاید شرایط اخیر، در کنار دشواریها، فرصتی نیز باشد تا با نگاهی تازه جایگاه نهادهای مردمی را در مسیر توسعه کشور تقویت کنیم. پیشنهاد میشود با توجّه به دلایل فوق، مدیران ارشد بخشهای اقتصادی و اجتماعی و همچنین بنگاههای بزرگ اقتصادی، کارگروههایی برای بررسی راههای نوین همکاری با سازمانهای مردمنهاد و مؤسسات نیکوکاری تشکیل دهند.
بهنظر میرسد فرصت معنوی و ملی ارزشمندی شکل گرفته است؛ فرصتی برای آنکه مدیران و فعالان اقتصادی با اتکا به ظرفیتهای مدنی موجود، گامهایی مؤثر در مسیر رشد پایدار کشور بردارند.
افزودن دیدگاه جدید