خودشناسی

به‌نام خدا. مفهوم «خود» (Self) یکی از مفاهیم پر چالش در حوزه‌های مختلفی مانند فلسفه، روانشناسی و جامعه‌شناسی و عرفان و حوزه‌های معرفتی و کاربردی مرتبط با آنها است. مفهوم اصالت هم به شکل محوری با مفهوم «خود» مرتبط است. در یکی از یادداشت‌ها قبلی درباره پیش‌فرض‌های کتاب بازگشت به اصالت، اشاره ای به پیش فرض‌های بنده درباره مفهوم «خود» مرتبط با بحث اصالت شد. به نظرم رسید که در ادامه آن یادداشت، گزاره‌های دیگری را درباره مفهوم «خود» تقدیم کنم. این گزاره‌ها از ابعاد مختلفی مفهوم «خود» را تبیین می‌کنند. موارد نخست آن به ماهیت کلّی و سپس به تدریج ویژگی‌های جزئی‌تر آن و نهایتاْ ماهیت کارکردی‌اش ارتباط پیدا می کنند...

به نام خدا. برای مفهوم‌سازی خودشناسی دو رویکرد نظری رقیب وجود دارد: رویکرد ذات‌گرایی  و ‌رویکرد اگزیستانسیالیستی. رویکرد اول به «کشف» خود بر اساس گذشته و دومی به «خلق» آگاهانه خود در مسیر پیش‌رو تأکید دارد. در این یادداشت این دو رویکرد در خودشناسی به اختصار با هم مقایسه می‌شوند و پیشنهاد می‌شود که نگاهی عملی به خودشناسی شاید به ترکیبی از هر دو نیاز داشته باشد.